Ο αντίκτυπος της ρομποτικής στην οικονομία

Εδώ και χρόνια, τα ρομπότ στη βιομηχανία επιτρέπουν την αυτοματοποίηση απλών εργασιών. Μέχρι σήμερα αυτό δεν έχει οδηγήσει σε υψηλότερη ανεργία, όμως η θέση είναι ότι αυτό πρόκειται να αλλάξει.

Επομένως, ο πρόσθετος πλούτος θα καταλήξει στα χέρια λίγων, των ιδιοκτητών και των διευθυντών μεγάλων επιχειρήσεων. Αρχικά, η διαφορά μεταξύ πλουσίων και φτωχών θα αυξηθεί περαιτέρω. Πρώτοι θα χάσουν τις θέσεις εργασίας τους οι λιγότερο καταρτισμένοι εργαζόμενοι, ενώ δεν θα δημιουργηθούν αντικαταστάσεις για αυτές. Στην Ολλανδία, θα καταλήξουν στο δίχτυ κοινωνικής προστασίας της νομοθεσίας για την ανεργία και στα επιδόματα κοινωνικής πρόνοιας. Σε άλλες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, αυτό θα οδηγήσει πολύ ταχύτερα σε ακραία φτώχεια. Δεν είναι λοιπόν δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε τεράστια δυσαρέσκεια και ίσως ακόμη και σε επαναστάσεις. Ας ελπίσουμε ότι θα πρόκειται μόνο για μια μεταβατική περίοδο, κατά την οποία οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα κάνουν τις απαραίτητες προσαρμογές, ώστε όλοι να μπορούν να επωφεληθούν από την αυξημένη ευημερία. Η διαμόρφωση και η εφαρμογή αποτελεσματικής πολιτικής είναι καθοριστικής σημασίας για τη διαχείριση αυτής της μετάβασης.

Τελικά, όμως, αυτή η εξέλιξη δεν μπορεί να σταματήσει, απλώς επειδή είναι εφικτή και επειδή η τεχνητή νοημοσύνη και η ρομποτοποίηση μπορούν να αποφέρουν μεγάλη οικονομική ισχύ και να προσδώσουν μεγάλη εξουσία.

Αναδιανομή του πλούτου

Όταν, τελικά, και οι εργαζόμενοι με υψηλότερη εκπαίδευση οδηγηθούν στην ανεργία εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης, η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να παρέμβει. Αυτό μπορεί να γίνει με την αναδιανομή του πλούτου μεταξύ των υπερπλούσιων και των ανέργων, όπως θα έχουν διαμορφωθεί τα πράγματα τότε. Επειδή η εθνική κυβέρνηση δεν θα έχει πλέον επαρκή επιρροή στις πολυεθνικές, θα απαιτείται συνεργασία. Ας υποθέσουμε ότι επιλέγουμε να βλέπουμε τα πράγματα θετικά και ότι τελικά θα καταφέρουμε να το πετύχουμε. Τότε θα ζούμε με πολλή ελευθερία, ελεύθερο χρόνο και ευημερία, μέχρι τη στιγμή που και η τελευταία θέση εργασίας θα έχει αντικατασταθεί από εξυπνότερα ρομπότ. Εκείνη τη στιγμή ή λίγο νωρίτερα, η οικονομία όπως τη γνωρίζουμε θα εξαφανιστεί και όλα θα είναι δωρεάν. Τα ρομπότ θα παράγουν τα πάντα, συμπεριλαμβανομένης της εξόρυξης πρώτων υλών, και επειδή δεν απαιτούν αντάλλαγμα, θα τα κάνουν όλα χωρίς κόστος, 24 ώρες την ημέρα, 365 ημέρες τον χρόνο. Έτσι, οι τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών θα μειώνονται όλο και περισσότερο, μέχρι τελικά να μηδενιστούν.

Και μετά;

Η οικονομία έχει εξαφανιστεί· το να είσαι πλούσιος δεν έχει πλέον καμία χρησιμότητα, αφού όλα είναι δωρεάν.

Θα δημιουργηθεί τότε μια σκιώδης οικονομία, όπως υπάρχει και σήμερα ανάμεσα στον υπόκοσμο και τον επίσημο κόσμο, ή θα προσπαθήσουμε να ξεχωρίσουμε ο ένας από τον άλλον με διαφορετικούς τρόπους; Αυτή τη στιγμή δεν γνωρίζω. Αυτό που γνωρίζω είναι ότι το παραπάνω σενάριο είναι ρεαλιστικό και ότι πρέπει να προετοιμαστούμε τόσο για την περίοδο από σήμερα μέχρι την εξαφάνιση της οικονομίας όσο και για την περίοδο που θα ακολουθήσει.

Αν όμως το διαχειριστούμε σωστά, μπορούμε να πετύχουμε ακριβώς αυτό που πάντα επιθυμούσαμε: περισσότερο ελεύθερο χρόνο και επαρκές εισόδημα για να ζούμε μια όμορφη και γεμάτη ζωή. Γι’ αυτό θεωρώ ότι αυτή η σκέψη αξίζει να συνεχίσει να μας ωθεί να επενδύουμε στην καινοτομία.

Πρόσφατα, ο συγκεκριμένος οικονομολόγος παρουσίασε την άποψή του για όσα πρέπει και πρόκειται να συμβούν, όταν η τεχνητή νοημοσύνη γίνει αποτελεσματικότερη από τους ανθρώπους σε πολλούς τομείς.